 |
|||
 |
|||
 |
|||
|
|||
|
|||
 |
|
||||||||||||||||||||||||||
|
XUÂN CANH DẦN TẢN MẠN VÈ ÔNG BA MƯƠI Ngô Thị Thanh Quý
lượn vờn của tự nhiên, tiếng gầm của hổ như tiếng vọng của rừng thiêng. Vì thế, mỗi khi nói về cái ác, cái dữ dân gian có câu rằng: “Ác như hùm”, “Dữ như hùm”. Hổ nóng tính đáng sợ “Gầm như hổ đói”, “Hang hùm ai dám mó tay’’, “Ăn như hùm như hổ”. Hổ là ác, là xấu, hổ cũng đã trở thành tiếng chửi trong dân gian: “Ăn như hổ đói”, “Đồ hổ vồ”, “Ký ca ký cóp cho cọp nó ăn”. Hổ mạnh mẽ nên được tôn vinh là ông hổ “Nam thực như hổ, nữ thực như miêu”. Tên của hổ để chỉ cho người võ tướng oai phong “Hổ tướng”, cha con cùng tài giỏi người ta nói: “Hổ phụ sinh hổ tử”. Con hổ thực sự trở nên mạnh mẽ hơn khi có môi trường “Thả hổ về rừng”. Dân gian đã so sánh: “Tửu nhập tâm như hổ nhập lâm”. Rượu vào lòng như hổ vào rừng. Rượu vào lòng, tinh thần hưng phấn lên cũng như hổ vào rừng có đất dụng võ trở nên uy lực hơn. Nhưng có lúc con hổ cũng khờ khạo cả tin muốn xem trí thông minh của người mà bị người trói vào gốc cây châm lửa đốt để lại những vằn vện trên mình như dấu tích của sự khờ dại. Bá chủ của rừng xanh cũng đã bị con cáo già lừa bịp. Đang lúc đói mồi con cáo bỗng dẫn xác tới, hùm chắc mẩm sẽ được bữa no say. Nhưng con cáo đã hiểu ngay cơ sự và những điều cần phải làm. Nó nói với hùm rằng: “Này cái ông hùm hổ kia ơi. Ông đừng có ăn thịt tôi. Thượng đế đã giao cho tôi làm chúa tể muôn loài. Ông mà ăn tôi là làm trái ý thượng đế. Không tin ông cứ đi đằng trước thử hỏi có con vật nào trông thấy tối mà không sợ”.Và thế là “cáo mượn oai hùm” mà thoát chết trong chính nanh vuốt của hùm. Hùm đã bá chủ nhưng còn có kẻ tinh khôn ranh mãnh quỷ quái hơn cả hổ. Câu chuyện về sự ngờ nghệch của hổ đã trở thành lời quy châm để chỉ cho hạng người luôn mượn thế kẻ mạnh, nấp dưới cái bóng của người khác để thỏa sức lộng hành. Mượn hình ảnh loài hổ mà người xưa muốn nói lời tri âm với kẻ hậu thế: “Họa hổ họa bì nan họa cốt, tri nhân tri diện bất tri tâm”.Vẽ con hổ chỉ vẽ được vẻ ngoài mà không thể nào họa được cái hồn ở bên trong. Như vậy không thể “trông mặt mà bắt hình dong”, không thể bẻ thước tiểu nhân để đo lòng quân tử! Trong tín ngưỡng dân gian Hổ luôn là biểu trưng cho cái đẹp và sự trường tồn, danh xưng của hổ cũng được thần thánh hóa là Ngài là ông hổ, Hổ còn có những tên gọi khác như Hùm, Kễnh,và nhiều biệt danh như “Ống ba mươi”, “Chúa sơn lâm”...Mọi cái ở ông Hổ đều rất quý giá. Cao hổ để dành cho các cụ già bổ cốt khỏe xương. Theo kinh nghiệm dân gian răng hổ được mài ra làm thuốc chữa đau bụng. Vuốt hổ được coi là trang sức cho những chàng trai dũng mãnh.Da hổ hoặc được chế tác làm đồ trang sức, được trưng bày hoặc làm thảm trải nơi trướng gấm…Cũng vì lẽ đó mà người xưa cho rằng: “Hổ chết để da người ta chết để tiếng”. Mượn da loài hổ để nói về quan niệm sống của mỗi người. Con người ta ai cũng sống một cuộc đời nhưng giá trị lại khác nhau. Khi con người về với cát bụi phần giá trị nhất mà con người để lại đó là cái tiếng ở đời. Sống trong đời họ vừa là người thiết kế đồng thời cũng là thi công xây dựng danh tiếng cho mình. Sống có mục đích rõ ràng có ước mơ trong sáng có khao khát vươn lên để tự hoàn thiện mình luôn luôn là những chất liệu cần thiết để tạo dựng cho mình một cái Tôi đầy sức mạnh. Cũng với tất cả những ý nghĩa đó mà trong tâm thức dân gian hổ luôn là biểu trưng cho sự trường tồn. Hổ có mặt ở khắp các công trình đền, chùa, miếu. lăng tẩm với rất nhiều những chất liệu khác nhau trên gỗ, đá… Mùa xuân với nhịp sống tuần hoàn, ngắm bức tranh Ngũ hổ, lật trang báo xuân nhàn đàm về hậu thân của Phạm Nhĩ, với một niềm tin hy vọng năm mới Canh Dần sẽ mang lại sức mạnh, thành công cho đất nước, cho mỗi người, mỗi nhà.
Ngô Thị Thanh Quý, Khoa Ngữ Văn, ĐHSP Thái Nguyên
|
|||||||||||||||||||||||||||
| Các tin đã đưa... | |||||||||||||||||||||||||||
|